महाराष्ट्रातील धरणांमधील पाणीसाठ्याबाबत महत्त्वाची माहिती समोर आली आहे. राज्यातील सर्व प्रमुख धरणे आणि जलसाठ्यांचा विचार करता सध्या एकूण पाणीसाठा ७६ टक्क्यांवर आहे. मागील वर्षी याच कालावधीत राज्यातील धरणांमध्ये ८७.६५ टक्के पाणीसाठा होता. त्यामुळे यंदा गतवर्षाच्या तुलनेत पाणीसाठ्यात ११.६५ टक्क्यांची घट नोंदवण्यात आली आहे.
पावसाळ्याचा उत्तरार्ध सुरू असताना राज्यातील अनेक भागांत पावसाचे प्रमाण अपेक्षेपेक्षा कमी राहिल्याने धरणांमधील पाणीसाठ्याची स्थिती चर्चेत आली आहे. काही भागांमध्ये चांगला पाऊस झाल्याने जलसाठ्यांना फायदा झाला असला तरी, राज्याची एकत्रित आकडेवारी मागील वर्षाच्या तुलनेत कमी असल्याचे दिसून येत आहे.
धरणांमधील पाणीसाठा हा शेती, पिण्याच्या पाण्याचा पुरवठा आणि विविध शहरांच्या जलव्यवस्थापनासाठी महत्त्वाचा घटक आहे. त्यामुळे यंदाचा कमी साठा आगामी काळातील पाणी नियोजनासाठी महत्त्वाचा ठरू शकतो. विशेषतः पावसाचा परतीचा प्रवास सुरू झाल्यानंतर धरणांमध्ये नव्याने होणारी पाण्याची आवक कमी होण्याची शक्यता असल्याने उपलब्ध साठ्याचे नियोजन महत्त्वाचे ठरणार आहे.
दरम्यान, नवी मुंबईला पाणीपुरवठा करणाऱ्या मोरबे धरणाबाबतही पावसाचा जोर कमी झाल्याने चिंता व्यक्त करण्यात आली आहे. धरण पूर्ण क्षमतेने न भरल्याने शहराच्या पाणीपुरवठ्याच्या नियोजनावर परिणाम होत असून पाण्याचा वापर जपून करण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
राज्यातील धरणांमधील सध्याचा साठा मागील वर्षापेक्षा कमी असला तरी सर्व भागांमध्ये पाण्याची परिस्थिती सारखी नाही. त्यामुळे जिल्हानिहाय आणि धरणनिहाय पाणीसाठ्याचा आढावा घेणे महत्त्वाचे आहे. आगामी काळात पाऊस किती होतो आणि धरणांमध्ये किती पाण्याची आवक होते, यावर पुढील पाणी नियोजन अवलंबून राहणार आहे.
पाणीसाठ्यातील ही घट लक्षात घेता आगामी उन्हाळ्यासाठी पिण्याचे पाणी, शेतीसाठीचे पाणी आणि शहरांचा पाणीपुरवठा यांचे नियोजन आतापासूनच महत्त्वाचे ठरणार आहे. नागरिकांनीही उपलब्ध पाण्याचा काटकसरीने वापर करणे आवश्यक आहे.
