पुणे जिल्ह्यात नेत्रदानाबाबत केवळ आकडे वाढलेले नाहीत, तर समाजातील दृष्टिकोनामध्येही मोठा बदल झाल्याचे वास्तव समोर येत आहे. पूर्वी जिथे नेत्रदानाबाबत गैरसमज, भीती आणि अनिश्चितता होती, तिथे आता हळूहळू जागरूकता आणि स्वीकार वाढताना दिसत आहे.
आरोग्य विभाग, नेत्रपेढ्या आणि स्थानिक स्वयंसेवी संस्था यांनी सातत्याने राबवलेल्या जनजागृती मोहिमांचा परिणाम आता प्रत्यक्षात दिसू लागला आहे. रुग्णालयांमध्ये कुटुंबांना समुपदेशन दिले जाते, मृत्यूनंतर अवयवदानाबाबत माहिती दिली जाते, आणि त्यातूनच अनेक कुटुंबे पुढे येऊन नेत्रदानासाठी संमती देत आहेत.
या बदलाचा थेट परिणाम कॉर्निया प्रत्यारोपण शस्त्रक्रियांवर झाला आहे. गेल्या काही वर्षांत हजारो रुग्णांना दृष्टी मिळाल्याचे समोर आले असून, अनेक कुटुंबांसाठी ही प्रक्रिया “नवीन जीवनाची सुरुवात” ठरली आहे. अंधत्वामुळे आयुष्यात अडथळे आलेल्या रुग्णांना आता पुन्हा सामान्य जीवन जगण्याची संधी मिळत आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, कॉर्नियल अंधत्व ही उपचारक्षम स्थिती असून योग्य वेळी उपलब्ध होणारे दान अनेक जीवन बदलू शकते. मात्र भारतात अजूनही गरज आणि उपलब्धता यामध्ये मोठी तफावत आहे. त्यामुळे पुण्यासारख्या जिल्ह्यात वाढणारी नेत्रदान चळवळ अत्यंत महत्त्वाची मानली जाते.
समाजातील बदल फक्त आकड्यांमध्ये नाही तर मानसिकतेतही दिसतो आहे. कुटुंबांमध्ये आता “दान करावे की नाही” याऐवजी “कसे पुढे जाऊन मदत करता येईल” असा विचार वाढत आहे. हीच बदलती मानसिकता या चळवळीला खरी ताकद देत आहे.
आरोग्य अधिकाऱ्यांच्या मते, अजूनही ग्रामीण भागात जागरूकतेची गरज आहे. काही ठिकाणी गैरसमज अजूनही आहेत, पण सातत्याने होणाऱ्या मोहिमांमुळे त्यात सुधारणा होत आहे. भविष्यात शहरी आणि ग्रामीण दोन्ही भागात ही चळवळ समान पातळीवर नेण्याचे उद्दिष्ट आहे.
या सर्व प्रक्रियेमुळे पुणे जिल्हा नेत्रदान आणि कॉर्निया प्रत्यारोपण क्षेत्रात राज्यातील एक महत्त्वाचा केंद्रबिंदू म्हणून पुढे येत आहे.
