ओडिशातील बालासोर जिल्ह्यातील जंगलात पाच लहान ओरांगुटन आढळल्याने वन विभाग आणि तपास यंत्रणांसमोर मोठे प्रश्न निर्माण झाले आहेत. ८ सप्टेंबर रोजी भोगराई परिसरातील बिचित्रापूरजवळील जंगलात ही पिल्ले स्थानिकांच्या निदर्शनास आली. त्यानंतर वन विभागाने तातडीने त्यांची सुटका केली.
ओरांगुटन ही प्रजाती भारतात नैसर्गिकरित्या आढळत नाही. त्यांचा नैसर्गिक अधिवास प्रामुख्याने बोर्निओ आणि सुमात्राच्या वर्षावनांमध्ये आहे. त्यामुळे ही पाच पिल्ले ओडिशातील जंगलात पोहोचली कशी, हा तपासाचा प्रमुख मुद्दा ठरला आहे.
या प्रकरणाच्या पार्श्वभूमीवर ओडिशा पोलिसांच्या विशेष कृती दलाने म्हणजेच STFने तपास सुरू केला आहे. वन्यजीव गुन्हे नियंत्रण ब्युरो म्हणजेच WCCBचाही तपासात सहभाग आहे. संबंधित यंत्रणा या प्राण्यांना भारतात कोणत्या मार्गाने आणण्यात आले आणि त्यांना जंगलात कोणी सोडले, याचा शोध घेत आहेत.
अधिकाऱ्यांनी संभाव्य आंतरराष्ट्रीय वन्यजीव तस्करीचे संकेत तपासण्यास सुरुवात केली आहे. या प्रकरणात सीसीटीव्ही फुटेज, मोबाइल टॉवरशी संबंधित माहिती आणि इतर उपलब्ध पुरावे तपासले जात आहेत. मात्र, तस्करीमागील व्यक्ती किंवा टोळीबाबत अद्याप ठोस निष्कर्ष समोर आलेला नाही.
सुटका करण्यात आलेल्या पाचही ओरांगुटनना भुवनेश्वर येथील नंदनकानन प्राणीसंग्रहालयात हलवण्यात आले आहे. तेथे त्यांना विलगीकरण कक्षात ठेवून वैद्यकीय देखरेख केली जात आहे. त्यांच्या आरोग्याची विशेष काळजी घेतली जात असून पशुवैद्यकीय पथकाकडून नियमित तपासणी केली जात आहे.
या घटनेमुळे भारतातील वन्यजीव तस्करीविरोधी यंत्रणांसमोर आणखी एक गंभीर आव्हान उभे राहिले आहे. दुर्मिळ आणि संकटग्रस्त प्राण्यांची अवैध वाहतूक ही आंतरराष्ट्रीय पातळीवरील गंभीर समस्या मानली जाते.
सध्या या प्रकरणाचा तपास प्राथमिक टप्प्यात आहे. ओरांगुटनची पिल्ले ओडिशापर्यंत नेमकी कशी पोहोचली आणि त्यामागे संघटित तस्करीचे जाळे आहे का, याचे उत्तर तपास पूर्ण झाल्यानंतरच स्पष्ट होणार आहे.
